De kracht van het woord  NEE is enorm, maar heeft in de loop van de tijd best een slechte reputatie  gekregen. Mensen hebben dan ook vaak moeite met NEE zeggen: schamen zich of voelen zich tekort schieten. Zijn bang dat ze niet meer gezellig, leuk of lief gevonden worden. Maar is dat ook zo?

Iedereen kent ze wel: de stemmen  in je hoofd. Ze komen naar boven die bij gevoelens, gedachten en angsten. Een voorbeeld: Je wilt die leuke collega mee vragen voor een kop koffie. Een onschuldige, maar eigenlijk ook spannende vraag. De stemmetjes in je hoofd maken overuren. Wat zal  die collega wel niet denken? Misschien vind hij/zij mij wel helemaal niet leuk. Misschien is die collega in het echt niet leuk. En hoe zullen de andere collega’s reageren? Misschien houdt hij/zij niet eens van koffie!!!!  En nog voor je de vraag heb  gesteld, ben je al 10 keer afgewezen, 3 keer in een relatie terecht gekomen die niets werd, heb je 4 slapeloze nachten gehad en ben je 1 brok zenuwen. Je  weet eigenlijk niet eens meer waarom hij/zij überhaupt met jou een kopje koffie zou willen drinken…..Maar goed, je hebt alle moed verzameld en vraagt je collega om die kop koffie te gaan drinken en de collega zegt NEE. En dat doet pijn!

Dit is wel een heel specifiek voorbeeld, maar het principe blijft hetzelfde: We vinden het niet leuk om NEE te horen, het doet pijn en we hebben allerlei gedachten en meningen over wat die NEE betekent. Meestal ervaren we die gedachten en meningen niet als erg positief. Vaak leren we er een belangrijke les van. Die les is voor iedereen anders:  de één zet zich er makkelijk overheen en vraagt iemand anders, terwijl de ander dat juist als een bevestiging ziet van een eerder geleerde les (bijvoorbeeld dat ze niet leuk zouden zijn of dat niemand van ze houdt.)

Terug naar de collega en de stemmetjes die overuren zijn gaan draaien: Hij vindt mij dus echt niet leuk, ik ben het niet waard, dit doe ik NOOOIT meer, etc. We zitten vast in het verhaal dat wij zelf in ons hoofd hebben gecreëerd. Maar is dat de werkelijkheid, heb je alle feiten waarom hij NEE heeft gezegd en zijn er nog andere interpretaties mogelijk?  Als je het hem zou vragen zou er dan een hele andere reden achter kunnen zitten? Ja, natuurlijk kan dat: Het kan zijn dat het niet uitkwam, hij eigenlijk net zo zenuwachtig was als jij, hij inderdaad geen koffie lust, hij zijn geld vergeten is of er was een andere reden.

Kortom, we weten niet alles van een situatie en zien alleen onze kant, gekleurd door onze herinneringen, interpretaties en  slechts het deel van de feiten die wij op dat moment hebben. Maar omdat wij al reageren op wat wij denken dat die NEE betekent, luisteren we niet neutraal naar wat die ander wil zeggen met die NEE. Is het een ‘NEE, op dit moment niet’, een ‘NEE, never nooit niet’, of een ‘NEE, mag het ook thee zijn?’

Dus zo gaan wij, ieder op zijn eigen manier en variatie, om met anderen die NEE zeggen. Het beïnvloedt echter ook hoe makkelijk wij NEE zeggen en op wat voor manier. Want als wij alleen een negatieve associatie hebben met het woord NEE zullen we het ook niet makkelijk zelf gebruiken. Maar er is gelukkig ook goed nieuws! Het Nee zeggen kan je ook kracht geven, jouw persoonlijke grenzen aangeven, je beschermen en gehoord voelen worden!

Natuurlijk kan je NEE zeggen om jezelf te beschermen, vooral als je je kwetsbaar of angstig voelt of gewoon een situatie waar je niet in wil zijn. Bijvoorbeeld afspreken met mensen waar je een beetje bang voor bent,  je je niet op je gemak bij voelt of die je slecht behandelen. Dit geldt ook voor bepaalde situaties. Als iemand mij vraagt om parachute te springen zeg ik (denk ik) NEE. Een paar jaar geleden ging ik paragliden en wat bleek: ik heb een probleem met hoogtes en was in al mijn enthousiasme al weer vergeten dat ik reisziekte heb. Het is belangrijk om je grenzen aan te geven en aan te houden. In een pretpark op de vraag of ik gezellig mee ga in de achtbaan, zeg ik nu dus ook echt NEE! Voor mij is dat meestal geen fijne ervaring, want ik ben dan gedurende en na de rit fysiek niet lekker en zie er niets in om dat nog een keer te herleven.

Moeilijker wordt het vaak om NEE te zeggen als mensen je iets vragen: kan je overwerken(terwijl je al overwerkt bent), kan je even voor de familie in je eentje koken(terwijl je al geen enkele tijd voor jezelf hebt met je werk, je gezin, je huishouden, je vrijwilligerswerk, etc.)? Kan je iemand helpen met zijn of haar probleem (terwijl zij zich geholpen voelen maar het ten kosten van jou zou gaan)? Gaan mensen er al van uit dat je JA zegt, voordat ze je hebben gevraagd, omdat je altijd JA zegt? Zij blij, jij niet zo blij?

Begrijp mij niet verkeerd, soms kies je er bewust voor om iets wel te doen, wetende dat je daarvoor een prijs moet betalen. En dat is dan prima, maar er zou een keuze moeten zijn! Vergeet niet dat jij de verantwoordelijkheid over jouw leven hebt: jij beslist wat je gelukkig maakt en wat je wel/niet kan of wilt doen. De ander is verantwoordelijk voor zijn/ haar eigen leven. Als jij geen NEE zegt wanneer je iets niet wil, kan of mag doen, wie komt dan voor jou op? Je bent dan altijd afhankelijk van een ander om je gelukkig te maken, rust te geven, om je gehoord en gezien te voelen.

De manier waarop je NEE zegt is natuurlijk wel van groot belang. Je kan bot en direct zijn of compassievol maar vastberaden. Dat is een groot verschil, maar dat is voor een volgende blog…

Wil je nu al meer lezen? Mijn gratis PDF Stress: inzicht en aanpak staat ook voor je klaar. Hierin ga ik dieper in op een stress, wat het met je doet en geef ik, naast een goed gekozen ‘Nee’,  nog een aantal andere tips om er mee om te gaan.

Click hier voor de PDF over Stress